Jakie kieliszki do jakiego wina?
Porady
18.01.2010

Jakie kieliszki do jakiego wina?

Zespół Winezja
Zespół Winezja

10/10

Rozmiar i kształt kieliszka, szczególnie jego czaszy wpływają na to, jak zaprezentuje nam się bukiet wina białego, czerwonego, musującego czy deserowego. Odpowiedni wybór kieliszków do rodzaju wina, które planujemy serwować w domu czy restauracji powinien odbywać się według kilku podstawowych zasad. Ich znajomość pozwoli wydobyć z wina maksimum jego smaku i aromatu. Jak również rozwiąże częsty dylemat i odpowie na pytanie jakie kieliszki do jakiego wina?

Jakie kieliszki do jakiego wina? Standard vs różnorodność

Na rynku jest wiele rodzajów kieliszków, co może utrudnić wybór tych najlepszych. Kieliszek uniwersalny powinien być prosty, na długiej nóżce, z niezbyt grubego, przejrzystego szkła. Jego kielich powinien być dość duży, tak by można w nim było zakręcić wino nie rozlewając go. Kieliszki szklane powinny mieć także zwężające się ku górze czasze, w kształcie tulipana, które zbierają i koncentrują aromat. Kieliszki do czerwonego wina powinny mieć rozmiar większy niż do wina białego.

Ciekawostką degustacyjną jest to, że porównując różne wina należy upewnić się, że każde z nich będzie degustowane w identycznym kieliszku. To samo wino będzie różnie pachnieć w różnych kieliszkach, nawet wtedy, gdy smakuje tak samo. Wyjątkowo szeroki asortyment kieliszków oferowany np. przez austriacką fabrykę Riedel, jest wynikiem teorii mówiącej, że dla każdego rodzaju wina i każdej odmiany winogron istnieje idealny kształt kieliszka, który wydobędzie z nich maksimum smaku i aromatu. Na podstawie niezwykle skomplikowanych eksperymentów oraz degustacji „w ciemno” można było stwierdzić, że nieznaczne zmiany w kształcie szkła mogą wzmacniać właściwości określonych typów wina. Na rynku znajdziemy oferty wielu producentów, którzy specjalizują się w wytwarzaniu wysokogatunkowych kieliszków, dedykowanych bezpośrednio do określonego szczepu lub typu wina. Jest to kusząca opcja zwłaszcza dla zaawansowanych miłośników win i koneserów, gotowych na eksperymentowanie ze smakiem i aromatem. Jednak w warunkach domowych ilość typów kieliszków nie musi być tak szeroka i może ograniczyć się do kilku modeli, które w sposób idealny lub do niego zbliżony, będą w stanie zaprezentować wino.

Jaki kieliszek do wina? Złoty standard

Kieliszki do wina powinny posiadać czaszę płynnie przechodzącą w nóżkę, klasyczne wyważone proporcje, idealną przejrzystość szkła, gładki rant. Wszystkie kieliszki do wina powinny być wykonane z bezbarwnego i w miarę cienkiego szkła. Pozwoli to dokładnie obserwować nalane do środka wino, a ponadto swobodnie operować kieliszkiem bez zbędnego wysiłku. Zakup powinien też umożliwiać podanie w nich szerokiego wachlarza win. Można posłużyć się zasadą, że im bardziej aromatyczne wino w kieliszku jest podawane, tym mniejsza powinna być maksymalna szerokość jego czaszy, a im bardziej kwasowe, tym węższy powinien być jego wylot i odwrotnie w obydwu przypadkach. Rzecz jest w tym, by winom o mocnych aromatach nie dostarczać zbyt dużej ilości tlenu, a tym pachnącym subtelnie zbyt małej, co uniemożliwi ich właściwy odbiór. Pamiętając zaś o rozłożeniu kubków smakowych na języku, wina kwasowe powinny być w pierwszej kolejności dostarczone do kubków odczuwających słodycz, umieszczonych z przodu języka, a w tych mniej wytrawnych do kubków odpowiedzialnych za smak kwaśny, ulokowanych na jego krawędziach, co pozwoli odebrać je sprężystymi i orzeźwiającymi. Zasada ta nie dotyczy win słodkich, które podajemy w mniejszych kieliszkach o kształcie tulipana.

Jakie kieliszki do wina musującego

Kieliszki do wina musującego powinny być wysokie i smukłe, z długą nóżką, która chroni kieliszek przed ciepłem dłoni i czaszą o niezbyt dużej pojemności. Zadaniem kieliszków do win musujących jest wyeksponowanie unoszących się ku górze bąbelków, wydłużenie czasu musowania i skoncentrowanie aromatów, które zniewalają nos i są obiecującą zapowiedzią dla podniebienia. Smukłe i wysokie kieliszki szklane sprawdzą się idealne do każdego rodzaju wina musującego: kultowego francuskiego szampana, popularnego włoskiego wina musującego presecco czy lambrusco oraz musującej cavy z Hiszpanii. Niezbyt duży i wąski rozmiar czaszy zapewniają małą powierzchnię styku z powietrzem, dzięki temu wino nie ociepli się zbyt szybko. Jest to kluczowe dla win musujących, które podajemy schłodzone.

Jakie kieliszki do wina białego

Wybierając kieliszki do lekkiego wina białego zadbajmy by był to wysoki, smukły kieliszek z czaszą zwężającą się ku górze w kształcie tulipana. Taki kształt zapewnia w nosie świeżość i intensywność wina białego oraz wpływa na harmonijne podniebienie, z równowagą owoców i kwasowości oraz mineralnym wykończeniem. Wina białe podaje się tradycyjnie w mniejszych kieliszkach niż czerwone, mniejsza czasza pomaga dłużej zachować odpowiednią temperaturę wina, a węższe jej ujście "kumuluje" wszystkie aromaty, tak abyśmy mogli się nimi w pełni delektować podczas degustacji.

Wyjątkiem są tu szlachetne, bardziej złożone w smaku wina białe. Te podajemy w kieliszkach nieco zbliżonych wielkością do tych do czerwonego wina. Trzymamy się tej złotej zasady - bogaty smak wymaga większej powierzchni czaszy, by odpowiednio uwalniać się z trunku. Do cięższych win białych opartych na szczepach Chardonnay czy Viognier oraz szlachetnych win czerwonych opartych na szczepach Pinot Noir i Nebbiolo – wybierajmy duże kieliszki do wina zbliżone kształtem do obciętej kuli.

Jakie kieliszki do wina różowego

Kieliszki do win różowych są niższe od białych i czerwonych, cechuje je węższa i krótsza czasza w kształcie tulipana. Po wino różowe chętnie sięgamy w lecie, liczymy na jego świeżość i orzeźwienie, mniejsza/węższa czasza zapewnia mniejszą powierzchnię styku wina z powietrzem co pozwoli na dłuższe utrzymywanie pożądanej temperatury. Kieliszek do wina różowego może być niemalże identyczny jak kieliszek do świeżych wina białego więc nie ma potrzeby dokompletowania domowego barku w oddzielne kieliszki do win różowych. Standardowe kieliszki do białych, świeżych i aromatycznych win z powodzeniem wystarczą.

Jakie kieliszki do wina czerwonego

Kieliszki do wina czerwonego są duże, wysokie i szerokie. Posiadają długa nóżkę, czaszę w kształcie tulipana, zwężającą się ku górze. Im starsze czerwone wino tym rozmiar czaszy powinien być większy. Większe kieliszki do wina w kształcie tulipana przeznaczone do podawania cięższych win czerwonych o bogatej budowie i dużej zawartości tanin. Im starsze wino (posiadające z reguły bogatszy smak i aromat) tym kieliszek, który dobierzemy powinien być większy i bardziej pękaty. Szeroka czasza sprawia, że większa powierzchnia wina ma kontakt z powietrzem, dzięki czemu wino oddycha, aromaty unoszą się ku górze, są intensywnie wyczuwalne, ponieważ większa powierzchnia wina oddaje swój bukiet. Pamiętajmy, że kieliszka do wina czerwonego nigdy nie napełnia się w całości - maksymalnie do połowy czaszy, a najlepiej ok.1/3 jej pojemności.

Jakie kieliszki do wina deserowego

Do wina deserowego odpowiednie są mniejsze kieliszki, na niższej nóżce i małej pojemność czaszy. Alkoholizowane wina oraz likiery podawane są w mniejszych ilościach, a co za tym idzie również w mniejszych kieliszkach niż wytrawne wina stołowe.

Jak dbać o kieliszki

Kieliszki nie powinny mieć smug czy plam. Nie powinny zdradzać woni płynu do naczyń czy szafy. Kieliszki szklane i kryształowe najlepiej myć ręcznie gorącą wodą, a następnie polerować czystym płótnem. Wiele kieliszków do wina można również myć w zmywarkach, co przyspiesza pracę i czyni sprawę ich czyszczenia dużo bardziej komfortową. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia restauratora, w warunkach domowych także jest wygodną opcją. Szkło przyjmuje zapach szafy albo kartonu w zasadzie tylko wtedy, gdy stoi do góry dnem. Kieliszki w pozycji odwróconej można stawiać na otwartych półkach. Natomiast w czystej, suchej i wietrzonej szafie powinny one stać na nóżce.

Kieliszki w restauracji

Restauracje powinny posiadać szerszy wachlarz kieliszków, odpowiadających winom zawartym w karcie. Nie ma potrzeby posiadania wszystkich rodzajów w tych samych ilościach, lecz adekwatnie do ilości win opartych na danych szczepach, w pierwszym rzędzie pamiętając o kieliszkach do win musujących i tych w formie tulipana w różnych rozmiarach.